[5 minuten leestijd | 1120 woorden]

Als er iets is dat de afgelopen jaren slechte publiciteit heeft gekregen, dan is het wel stress. Het is de oorzaak van al ons leed, alle ziektes en andere narigheid die je kan bedenken. Nu ga ik niet ontkennen dat stress schadelijk kan zijn, maar niet alle stress is slecht.

In deze MindLift Minute vat ik het kort samen:

 

Eustress vs distress

Stress is eigenlijk niet meer dan een verzameling van prikkels die we ervaring als spanning en waar we vervolgens op reageren. Zo’n prikkel noemen we de stressor en de reactie die we erop hebben noemen we de stressrespons. Als we het hebben over stress hebben we het dus meestal over de stressrespons, als je aangeeft dat je gestrest bent geef je dus aan dat je een reactie hebt op een bepaalde prikkel. Nou is een stressprikkel niet per definitie negatief maar er zijn ook positieve spanningen zoals wanneer je een spannende date hebt of heel veel zin hebt in een feestje.

Eustress is een term die werd beschreven door psycholoog Richard Lazarus (coole naam), een expert op het gebied van stress in relatie tot cognitie (leervermogen). Het voorzetsel “eu” komt uit het Grieks en betekent simpelweg “goed”. Het idee is dat stress in verschillende vormen komt, je kan distress ervaren (negatieve stress) maar ook eustress (positieve stress). Zo heb je bijvoorbeeld ook euforie (gelukzaligheid) en dysforie (tegenovergestelde van gelukzaligheid).

stresscurve002_opt

In deze grafiek wordt het stressniveau in verband gebracht met de kwaliteit van de prestatie, met als doel om aan te geven dat voor optimale prestatie stress zelfs noodzakelijk is. Heb je wel eens aan een muzikant vlak voor een concert gevraagd of ie zenuwachtig is? Meestal krijg je een antwoord in de trend van “ik heb goede kriebels”. Dit komt omdat muzikanten voor hun beroep op het podium staan en de “goede kriebels” hebben leren herkennen als prestatie-verhogende, positieve stress. Terwijl de meeste mensen die voor het eerst een podium op gaan bijna van hun stokkie gaan van de zenuwen, het is een kwestie van gewenning en herkenning.

Misschien ben je bekend met een aantal van de volgende verschijnselen vlak voordat je iets spannends moet doen:

  • Versnelde hartslag
  • Klamme handen
  • Droge mond
  • Sneller ademen
  • Licht in je hoofd

Verschrikkelijk, toch? Maar wat nou als dit eigenlijk de natuurlijke manier is van je lichaam om zich voor te bereiden op je prestatie? Een snellere hartslag, sneller ademhalen en dat soort dingen zijn allemaal verschijnselen die je bloed sneller laten stromen en de zuurstoftoevoer vergroten…allemaal verschijnselen die ervoor zorgen dat je scherper en alerter bent. Allemaal verschijnselen waarvan je beter gaat presteren.

Stress is chemie

Het ervaren van stress is een chemische reactie die in je lichaam plaatsvindt. Er zijn 2 stofjes in het lichaam die hierbij een grote rol spelen: adrenaline en cortisol, oftewel de stresshormonen. Heel eenvoudig gezegd heb je een snelle en een langzame stressreactie. De snelle reactie heb je wanneer je in direct gevaar bent (of het gevoel hebt dat dat zo is), bijvoorbeeld wanneer je in een heftige ruzie of gevecht terecht komt, als je bijna wordt aangereden of uitglijdt op de trap. Adrenaline is een soort paardenmiddel dat ervoor zorgt dat je heel kort heel veel energie tot je beschikking hebt zodat je jezelf uit de gevaarlijke situatie kunt vechten of vluchten. Bij de tragere stress reactie wordt er cortisol aangemaakt, cortisol zorgt ervoor dat je meer suiker in je bloed hebt en dat je stofwisseling een tandje hoger gaat draaien waardoor je meer energie tot je beschikking hebt om de stressvolle situatie aan te kunnen.

Pieken en dalen

Deze twee stofjes zijn dus letterlijk pepmiddelen die ervoor zorgen dat je beter kan presteren en dat is natuurlijk alleen maar mooi meegenomen. Er wordt pas gesproken van schadelijke stress wanneer de stress langdurig aanhoudt en je lichaam dus constant stresshormoon aanmaakt. Een korte stoot stresshormoon is gewoon een gezonde reactie op een spannende situatie en kan zelfs erg fijn aanvoelen. Als je bijvoorbeeld in een achtbaan zit gaan alle alarmbellen in je lichaam rinkelen, je lichaam is er van overtuigd dat je te pletter gaat vallen en doet er alles aan om je uit die situatie te halen, oftewel: veel negatieve stress. Toch heb je achteraf (of zelfs tijdens) een geweldig gevoel, je ziet mensen vaak super energiek en enthousiast en in een soort van high de achtbaan uit komen.

De stress waar de meeste mensen last van hebben is een vrij lage maar constante stress die de hele tijd maar aanhoudt. Net iets teveel werkdruk, net iets te kort slapen, net iets te ongezond eten, net iets de weinig bewegen en net iets te weinig ontspanning. Dit is dus genoeg stress om er last van te hebben maar vaak te weinig om er echt iets aan te doen waardoor het blijft opstapelen totdat het teveel wordt. Een piek in stress zoals een belangrijke presentatie, een naderende deadline of een enorme to-do list die gevolgd wordt door een dal van rust zoals een natuurwandeling, een dagje sauna of een paar minuten mediteren is juist goed voor je. Dat is waarom het gezond is (en lekker) om piekbelastingen zoals achtbanen, horrorfilms, ijsbaden en zware interval trainingen juist actief op te zoeken en af te wisselen met echte ontspanning. Dat houdt de boel levend!

Stress in je voordeel gebruiken

Maar hoe bepaal je nou wanneer iets positieve of negatieve stress is? Interessante vraag. Volgens gezondheidspsycholoog Kelly McGonigal ligt het allemaal aan je mindset: De manier waarop je het benaderd. Het blijkt zo te zijn dat de manier waarop je ervoor kiest om stress te ervaren voor een heel groot deel de aard van de stress bepaalt. Mensen die geloven dat stressverschijnselen de prestatie verbeteren en ze juist scherp maakt, die kunnen genieten van alle voordelen die het met zich meebrengt. Maar mensen die stress juist zien als een gezondheidsrisico, als een stapje dichter bij een hartaanval, die zullen alle negatieve gevolgen van stress ervaren. Het is dus voor een groot deel afhankelijk van hoe je er naar kijkt. In onderstaand TED talk legt psycholoog Kelly McGonigal het haarfijn uit.

Vertrouw je lichaam

Je lichaam kan het wel aan, het is een briljante machine die uitgerust is om met enorme uitdagingen aan te gaan en het zal de juiste handelingen ondernemen om je veilig te houden. Vertrouw erop. Het is je brein dat je in de weg zit en alles ingewikkeld en eng maakt, je eigen gedachten, de manier waarop je een stressor benadert zal bepalen of je er stuk aan gaat of er juist sterker van wordt!

Op zoek naar meer manieren om met stress om te gaan?

MindLift-Mentale-Fitness-voor-het-Moderne-Brein

[button_1 text=”CHECK%20HET%20BOEK!” text_size=”32″ text_color=”#ffffff” text_font=”Oswald;google” text_bold=”Y” text_letter_spacing=”0″ subtext_panel=”N” text_shadow_panel=”N” styling_width=”40″ styling_height=”30″ styling_border_color=”#000000″ styling_border_size=”0″ styling_border_radius=”6″ styling_border_opacity=”100″ styling_gradient_start_color=”#eb5c2b” styling_gradient_end_color=”#eb5c2b” drop_shadow_panel=”N” inset_shadow_panel=”N” align=”center” href=”https://mindlift.com/boek” new_window=”Y”/]

Op zoek naar meer focus?

Werk aan je mentale fitness met de GRATIS email cursus. Wekelijks exclusieve tips, trucs en hacks voor meer mentale kracht, minder stress en een ijzersterke focus!

Bedankt voor je inschrijving! Check je mail voor de bevestiging

Pin It on Pinterest